کیست مویی یا سینوس پیلونیدال، یک کیست یا حفره حاوی مو و پوست است که در ناحیه پایین کمر، نزدیک به دنبالچه ایجاد میشود. این عارضه به دلیل فرو رفتن مو در زیر پوست یا بسته شدن منافذ پوستی شکل میگیرد و میتواند باعث التهاب، درد و عفونت شود و در صورت عدم درمان، کیست عفونی شده و چرکی میشود از همین رو لازم است تا جراحی انجام شود. توجه داشته باشید که عوامل ژنتیکی، اضافهوزن و نشستن طولانیمدت از عوامل افزایشدهنده خطر این عارضه به شمار میرود.
علت بروز کیست مویی چیست؟
همانطور که در ابتدا گفتیم کیست مویی یا پیلونیدال در ناحیهی دنبالچه و بالای خط باسن ایجاد میشود که ناشی از ورود مو به پوست یا رشد غیرطبیعی آن است. این موضوع باعث تحریک بافت، ایجاد التهاب و تجمع مایع یا چرک میشود.
- در خانوادههایی که پر مو هستند بیماری کیست مویی بیشتر دیده می شود.
- این بیماری بیشتر در دهه ی دوم و سوم زندگی بیشتر دیده می شود.
- آقایان جوان بیشتر به این بیماری مبتلا می شوند.
- افرادی که کار نشسته دارند بیشتر به این بیماری مبتلا می شوند.
- افرادی که محل کار یا محل زندگی آنها به گونهای است که تعریق بیشتری دارند احتمال ایجاد کیست مویی در آنها بیشتر است.
چگونه بفهمیم که کیست مویی داریم؟
برای تشخیص کیست مویی (سینوس پیلونیدال) باید به علائم و نشانههایی که در ناحیه پایین کمر یا دنبالچه مشاهده میشود توجه کنید. این کیست در مناطقی که موها تجمع میکنند، ایجاد میشود که علائم خاصی را به همراه خواهد داشت که از مهمترین این علائم عبارتند از:
- وجود یک برآمدگی یا تورم در نزدیکی دنبالچه یکی از شایعترین علائم است که بسیار هم دردناک است.
- در برخی موارد، کیست مویی سوراخهای کوچکی در سطح پوست ایجاد کند که از آنها مایعات یا چرک ترشح میشود این ترشحات میتوانند نشانه عفونت یا التهاب باشند.
- اگر کیست دچار عفونت شده باشد، احساس درد یا ناراحتی در ناحیه دنبالچه یا پایین کمر ایجاد شود، به خصوص هنگام نشستن یا ایستادن برای مدت طولانی.
- در صورت عفونت، پوست اطراف کیست ممکن است قرمز و ملتهب شود.
- در برخی موارد، کیست مویی احساس ناخوشایند یا سوزش در ناحیه مقعد یا پایین کمر را به همراه خواهد داشت.
برای دریافت نوبت از دکتر سامان ستوده نیا بهترین جراح روده در تهران از طریق راههای ارتباطی زیر اقدام کنید.
| آدرس مطب | شماره تماس مطب |
| تهران – خیابان ولیعصر – بالاتر از پارک ساعی – نبش خیابان بخشندگان – نرسیده به بیمارستان دی – ساختمان مدیکو – طبقه 3 – واحد 308 | 02188776292 – 02186081463 |
تشخیص کیست مویی
تشخیص کیست مویی بر اساس معاینه بالینی توسط پزشک و مشاهده علائم مشخص انجام میشود پس اگر این کار زودانجام شود میتواند از بروز عفونت و عوارض شدید جلوگیری کند پس در صورت مشاهده هرگونه علامت مشکوک، باید به پزشک مراجعه کرد.
- پزشک با مشاهده ناحیه پایین کمر، دنبالچه و اطراف آن به بررسی علائم خارجی مانند تورم، قرمزی، یا وجود سوراخهای کوچک در پوست میپردازد.
- پزشک از بیمار در مورد تاریخچه درد، علائم قبلی و مشکلات مربوط به کیست سوال میکند این اطلاعات به تشخیص دقیق بسیار کمک میکند.
- در برخی موارد، پزشک از روشهای تصویربرداری مانند سونوگرافی یا سیتیاسکن برای بررسی عمق کیست و تشخیص وجود هر گونه عفونت یا پیچیدگیهای دیگر استفاده کند.
- در موارد نادر، اگر پزشک مشکوک به عفونتهای پیچیده یا ضایعات غیرمعمول باشد، ممکن است کیست نمونهبرداری (بیوپسی) را انجام دهد تا احتمال وجود سایر بیماریها را بررسی کند.
بیشتر بخوانید: علت وجود خون در مدفوع
آیا کیست مویی میتواند به سرطان تبدیل شود؟
کیست مویی به طور معمول به سرطان تبدیل نمیشود این نوع کیستها در واقع ضایعات خوشخیم هستند که به دلیل تجمع مو و مواد زائد در زیر پوست ایجاد میشوند. پس کیست مویی عارضهای سطحی و غیرسرطانی است که در صورتی که به موقع درمان نشود، میتواند دچار عفونت و التهاب شود.
همچنین در موارد بسیار نادر، اگر کیست مویی درمان نشود و عفونتهای مکرر و مزمن مشکلاتی مانند تغییرات بافتی در ناحیه ایجاد خواهد کرد، اما این تغییرات به خودی خود به سرطان منجر نمیشوند. برای اطمینان از سلامت ناحیه و جلوگیری از عوارض، مهم است که در صورت مشاهده علائم کیست مویی به موقع به پزشک مراجعه کنید و درمانهای لازم را انجام دهید.
درمان کیست مویی
در صورتی که کیست مویی پیشرفته باشد و با عفونت همراه باشد بهترین درمان جراحی است جراحی به دو روش باز و بسته انجام میشود در روش باز بعد از خارج کردن کیست مویی بخیه زده نمی شود اما در روش بسته بعد از خارج کردن کیست مویی بخیه زده می شود.
توجه داشته باشید هیچ کدام از روشهای جراحی به صورت صد درصد و مطمئن نیست یکی اصل مهم در درمان این بیماری این است که موهای آن ناحیه باید حتماً لیزر شود زیرا بعد از درمان موفق جراحی اگر بیمار در آن ناحیه رشد مو داشته باشد به صورت مجدد باعث عود بیماری می شود.
در این ویدیو نحوه انجام جراحی کیست مویی را مشاهده کنید.
فیلم جراحی کیست مویی
نکاتی که باید بعد از جراحی کیست مویی بدانید!
بعد از جراحی کیست مویی یا همان سینوس پیلونیدال رعایت مراقبتهای دقیق میتواند به تسریع روند بهبودی و جلوگیری از عوارض کمک کند. در اینجا برخی از نکات مهم که باید پس از جراحی کیست مویی بدانید آورده شده است:
رعایت بهداشت
برای جلوگیری از عفونت، ناحیه جراحی باید تمیز و خشک نگه داشته شود پزشک توصیه میکند که روزانه به آرامی ناحیه را با آب گرم و صابون ملایم شسته و سپس با حوله تمیز خشک کنید. پانسمان ناحیه جراحی باید هر روز تعویض شود تا از عفونت و کثیفی جلوگیری شود و اگر پانسمان به خون آغشته شد یا خیس شد، باید هرچه سریعتر تعویض شود.
استراحت
بعد از جراحی باید از نشستن یا ایستادن برای مدت طولانی خودداری کنید همچنین فعالیتهای جسمانی سنگین مانند ورزش و بلند کردن اجسام سنگین باید تا زمانی که پزشک توصیه میکند به تعویق بیفتد.
دوری از فشار و اصطکاک ناحیه جراحی
برای جلوگیری از آسیب و بروز عوارض، باید از نشستن بر روی سطوح سخت و فشاری جلوگیری کرده و از استفاده از لباسهای تنگ پرهیز کنید.
مصرف داروهای تجویز شده
پزشک داروهای ضد درد، آنتیبیوتیکها یا ضدالتهابها برای کاهش درد و پیشگیری از عفونت تجویز میکند دقت داشته باشید که این داروها را طبق دستور پزشک مصرف کنید.
دوری از حمامهای داغ و سونا
در دوران بهبودی از حمامهای داغ یا سونا خودداری کنید، چرا که به التهاب و عفونت ناحیه جراحی منجر میشود.
مراقبت از رژیم غذایی
مصرف غذاهای ملین مانند سبزیجات و میوهها به جلوگیری از یبوست کمک میکند، چرا که فشار ناشی از یبوست میتواند بر ناحیه جراحی تاثیر منفی بگذارد.
پرهیز از رابطه جنسی
بسته به شرایط پزشک توصیه شود تا زمانی که زخم کاملا بهبود نیافته از رابطه جنسی خودداری کنید.
پیگیریهای منظم با پزشک
پس از جراحی، باید به طور منظم برای معاینات پیگیری به پزشک مراجعه کنید تا روند بهبودی را بررسی کرده و در صورت لزوم درمانهای اضافی انجام شود. با رعایت این نکات، میتوان فرآیند بهبودی را سرعت بخشید و خطر عوارض و عفونتها را کاهش داد.
سوالات متداول کیست مویی
در صورتی که تخلیه به صورت کامل صورت نگرفته باشد امکان بازگشت کیست مویی وجود دارد و لازم است بعد از درمان کیست مویی با لیزر حذف موهای زائد با لیزر حتماً انجام شود در غیر این صورت امکان بازگشت کیست مویی وجود خواهد داشت.
اگر کیست مویی همراه با آبسه باشد سریعاً آبسه باید توسط متخصص تخلیه گردد اما اگر تشخیص بر این بود که کیست مویی تنهایی عارض شده است عمل جراحی کیست مویی دیگر اورژانسی نیست و بیمار میتواند در اسرع وقت جهت این جراحی مراجعه کند برای مثال اگر دانش آموزی در دوران امتحان به سر می برد می تواند جهت جراحی کیست مویی برای بعد از امتحانات برنامه ریزی کند در نظر داشته باشید اگر این جراحی بیش از اندازه به تعویق بیفتد منجر به عوارض دیگری چون فیستول مقعد می شود.
در نهایت….
در انتها کیست مویی یا سینوس پیلونیدال یک ضایعه خوشخیم است که در ناحیه پایین کمر و اطراف دنبالچه ایجاد میشود. این کیست به دلیل تجمع مو و مواد زائد در زیر پوست به وجود میآید و میتواند منجر به التهاب، عفونت و درد شدید شود. درمان این کیست شامل جراحی برای برداشتن کیست و تخلیه عفونتها است که اگر به موقع درمان شود قابل کنترل بوده و عوارض جدی را به همراه ندارد.
